Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

DEFINICJA

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe (często nazywane także chorobą afektywną dwubiegunową, CHAD) to zaburzenie nastroju, w którym występują naprzemienne epizody manii/hipomanii i depresji. W ICD-11 i DSM-5 klasyfikowane są jako zaburzenia dwubiegunowe i pokrewne. Objawy wpływają na emocje, poziom energii, sen, myślenie i zachowanie, zaburzając funkcjonowanie w pracy, szkole i relacjach. Przebieg jest zwykle przewlekły i nawrotowy, ale odpowiednie leczenie pozwala na względnie stabilne życie.

Potrzebujesz pomocy?
Jesteśmy dla Ciebie 7 dni w tygodniu

Zapisz się online

Główne objawy zaburzeń afektywnych dwubiegunowych

Epizod depresyjny:

  • Utrzymujący się smutek, przygnębienie, poczucie beznadziei
  • Utrata zainteresowań i przyjemności (anhedonia)
  • Spadek energii, zmęczenie, trudność z prostymi zadaniami
  • Zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność)
  • Poczucie winy, bezwartościowości, myśli samobójcze

Epizod maniakalny / hipomaniakalny:

  • Nienaturalnie podwyższony, drażliwy lub „rozbiegany” nastrój
  • Zwiększona energia, zmniejszona potrzeba snu, pobudzenie ruchowe
  • Gonitwa myśli, przyspieszona mowa, trudność w koncentracji
  • Impulsywne, ryzykowne zachowania (wydatki, ryzykowny seks, używki)
  • Przesadnie wysokie poczucie własnych możliwości, czasem objawy psychotyczne (urojenia wielkościowe itp.)

Diagnoza

Diagnozę zaburzeń afektywnych dwubiegunowych stawia lekarz psychiatra na podstawie szczegółowego wywiadu, historii przebytych epizodów nastroju oraz obserwacji objawów w czasie. Kluczowe jest stwierdzenie przynajmniej jednego epizodu manii lub hipomanii oraz epizodów depresyjnych, a także wykluczenie innych przyczyn (np. chorób somatycznych, działania substancji psychoaktywnych, zaburzeń osobowości). Często psychiatra współpracuje z psychologiem (np. w ocenie funkcjonowania i psychoedukacji), a w rozpoznaniu ważny bywa udział bliskich, którzy opisują zmiany nastroju i zachowania.

Leczenie

Leczenie zaburzeń afektywnych dwubiegunowych łączy farmakoterapię, psychoterapię i wsparcie środowiskowe. Podstawą są leki stabilizujące nastrój (np. leki normotymiczne), często w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi lub przeciwpsychotycznymi – dobieranymi indywidualnie przez psychiatrę i przyjmowanymi długoterminowo. Psychoterapia (np. poznawczo-behawioralna, psychoedukacja, terapia skoncentrowana na rodzinie) pomaga rozpoznawać wczesne objawy nawrotu, regulować emocje i budować zdrowe nawyki. Ważne są: regularny rytm dnia, higiena snu, ograniczenie alkoholu i substancji psychoaktywnych oraz dobra współpraca z lekarzem. W ciężkich epizodach, z wysokim ryzykiem samobójczym lub silną manią, może być konieczna hospitalizacja.

Przeczytaj więcej

Powiązane hasła słownikowe:

Czym się zajmujemy?

Bibliografia

  • World Health Organization, International Classification of Diseases 11th Revision (ICD-11).
  • American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition (DSM-5).
  • Goodwin G.M., Jamison K.R., Manic-Depressive Illness: Bipolar Disorders and Recurrent Depression.
  • Pużyński S., Wciórka J. (red.), Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny.

Nie wiesz, która forma pomocy będzie dla Ciebie najlepsza?

To zupełnie naturalne. Skontaktuj się z nami i umów na pierwszą konsultację, podczas której wspólnie znajdziemy najlepszą ścieżkę wsparcia.

Umów się na konsultację
Zadzwoń