Uzależnienie

Definicja

Uzależnienie to stan, w którym osoba traci kontrolę nad używaniem substancji albo określonym zachowaniem, mimo szkód zdrowotnych, psychicznych, społecznych lub zawodowych. W ICD-11 zaburzenia związane z używaniem substancji są ujęte w grupie 6C4, a zaburzenia związane z zachowaniami uzależniającymi w grupie 6C5; ICD-11 obejmuje m.in. zaburzenie hazardowe i gaming disorder. W DSM-5-TR funkcjonuje rozdział „Substance-Related and Addictive Disorders”, obejmujący zaburzenia używania substancji oraz zaburzenie hazardowe. Uzależnienie nie jest brakiem silnej woli, lecz problemem zdrowotnym wymagającym leczenia i wsparcia.

Potrzebujesz pomocy?
Jesteśmy dla Ciebie 7 dni w tygodniu

Zapisz się online

Główne objawy uzależnienia

  • silna potrzeba użycia substancji lub wykonania zachowania,
  • trudność w ograniczeniu albo przerwaniu nawyku,
  • kontynuowanie mimo szkód i konsekwencji,
  • zaniedbywanie obowiązków, relacji lub zdrowia,
  • wzrost tolerancji, czyli potrzeba większej dawki lub intensywności,
  • objawy odstawienia po przerwaniu,
  • dużo czasu poświęcanego na zdobywanie, używanie lub „dochodzenie do siebie”.

Diagnoza uzależnienia

Diagnozę stawia lekarz psychiatra, psycholog kliniczny, certyfikowany specjalista psychoterapii uzależnień lub inny wykwalifikowany specjalista. Proces obejmuje rozmowę o rodzaju substancji lub zachowania, częstotliwości, utracie kontroli, skutkach zdrowotnych i społecznych, objawach odstawienia oraz chorobach współwystępujących. Ważne jest też odróżnienie uzależnienia od używania ryzykownego, szkodliwego, epizodycznego nadużywania oraz problemów takich jak depresja, lęk, ADHD czy trauma.

Leczenie

Leczenie uzależnienia zależy od rodzaju problemu, jego nasilenia i bezpieczeństwa osoby. Podstawą jest psychoterapia uzależnień, często łączona z terapią indywidualną, grupową, psychoedukacją, pracą nad nawrotami i wsparciem rodziny. W części uzależnień od substancji stosuje się farmakoterapię, np. leczenie objawów odstawienia, zmniejszanie głodu substancji lub terapię substytucyjną; decyzję podejmuje lekarz. Pomocne mogą być także grupy samopomocowe, zmiana środowiska, plan kryzysowy, leczenie zaburzeń współwystępujących i długoterminowe wsparcie po zakończeniu terapii.

Potrzebujesz wsparcia psychologicznego? Umów konsultację online → feel-up.pl

Przeczytaj więcej

Powiązane hasła słownikowe:
Zdrowie psychiczne, Odporność psychiczna, Trauma złożona.

Bibliografia

  • WHO, ICD-11: Disorders due to substance use or addictive behaviours.
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Substance-Related and Addictive Disorders.
  • WHO, Alcohol, drugs and addictive behaviours.
  • NIDA, Treatment and Recovery.
  • NICE, Drug misuse in over 16s: psychosocial interventions.

Nie wiesz, która forma pomocy będzie dla Ciebie najlepsza?

To zupełnie naturalne. Skontaktuj się z nami i umów na pierwszą konsultację, podczas której wspólnie znajdziemy najlepszą ścieżkę wsparcia.

Umów się na konsultację
Zadzwoń