Różnorodność neurologiczna
Definicja
Różnorodność neurologiczna, nazywana też neuroróżnorodnością, to pojęcie opisujące naturalne różnice w funkcjonowaniu mózgu, uczeniu się, komunikacji, uwadze, emocjach i przetwarzaniu bodźców. Nie jest osobnym zaburzeniem ani diagnozą w ICD-11 lub DSM-5-TR. Klasyfikacje te opisują natomiast konkretne zaburzenia neurorozwojowe, m.in. spektrum autyzmu i ADHD. APA wskazuje, że pojęcie neurodiversity odnosi się do różnorodności wszystkich ludzi, ale często używa się go w kontekście autyzmu, ADHD, dysleksji i innych stanów neurorozwojowych.
Potrzebujesz pomocy?
Jesteśmy dla Ciebie 7 dni w tygodniu
Zapisz się onlineGłówne przejawy różnorodności neurologicznej
- inny sposób koncentracji, uczenia się lub organizacji zadań,
- wysoka lub niska wrażliwość na dźwięki, światło, dotyk albo zapachy,
- trudności albo szczególne mocne strony w komunikacji społecznej,
- silne zainteresowania, potrzeba rutyny lub przewidywalności,
- szybkie kojarzenie faktów, kreatywność albo myślenie szczegółowe,
- trudności z planowaniem, regulacją emocji lub zmianą aktywności,
- potrzeba dostosowań w szkole, pracy lub relacjach.
Diagnoza
Różnorodność neurologiczna sama w sobie nie podlega diagnozie medycznej. Diagnozuje się konkretne trudności lub zaburzenia neurorozwojowe, np. ADHD, spektrum autyzmu, specyficzne trudności w uczeniu się, tiki lub zaburzenia rozwoju intelektualnego. Proces diagnostyczny prowadzi psycholog, psychiatra, neurolog, pedagog specjalny lub zespół specjalistów i obejmuje wywiad, obserwację, kwestionariusze, testy oraz ocenę funkcjonowania w codziennym życiu. W ICD-11 zaburzenia neurorozwojowe obejmują m.in. autyzm i ADHD, które mogą też współwystępować.
Leczenie i wsparcie
Różnorodność neurologiczna nie wymaga „leczenia”, ponieważ nie jest chorobą. Pomocy mogą jednak wymagać konkretne trudności, np. przeciążenie sensoryczne, lęk, problemy z organizacją, konflikty w relacjach, bezsenność lub obniżony nastrój. Wsparcie może obejmować psychoedukację, psychoterapię, trening umiejętności, terapię zajęciową, dostosowania w szkole lub pracy oraz pracę z rodziną. Farmakoterapia może być stosowana przy niektórych rozpoznaniach, np. ADHD, lęku lub depresji, ale decyzję podejmuje lekarz. Ważnym celem jest nie „naprawianie” osoby, lecz zmniejszenie cierpienia, zwiększenie samodzielności i dopasowanie środowiska do potrzeb.
Potrzebujesz wsparcia psychologicznego? Umów konsultację online → feel-up.pl
Przeczytaj więcej
Proponowany artykuł blogowy:
„Różnorodność neurologiczna: jak rozumieć autyzm, ADHD i inne style funkcjonowania?”
Powiązane hasła słownikowe:
Zdrowie psychiczne, Odporność psychiczna, Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne OCD.
Bibliografia
- American Psychological Association, Strength in neurodiversity.
- WHO, ICD-11: International Classification of Diseases 11th Revision.
- Reed G.M. i in., Neurodevelopmental disorders in ICD-11 classification.
- American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.
- Harvard Health Publishing, What is neurodiversity?
Nie wiesz, która forma pomocy będzie dla Ciebie najlepsza?
To zupełnie naturalne. Skontaktuj się z nami i umów na pierwszą konsultację, podczas której wspólnie znajdziemy najlepszą ścieżkę wsparcia.
Obserwuj nas na:
