Fobia

Definicja

Fobia to silny, uporczywy i nadmierny lęk przed określonym obiektem, sytuacją lub czynnością, który prowadzi do unikania albo przeżywania dużego napięcia. W ICD-11 fobia specyficzna jest klasyfikowana jako zaburzenie lękowe lub związane ze strachem, kod 6B03; w DSM-5-TR należy do grupy zaburzeń lękowych. Fobia różni się od zwykłego strachu tym, że jest nieproporcjonalna do realnego zagrożenia i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Może dotyczyć np. latania, wysokości, zwierząt, krwi, zastrzyków, zamkniętych przestrzeni lub jazdy windą.

Potrzebujesz pomocy?
Jesteśmy dla Ciebie 7 dni w tygodniu

Zapisz się online

Główne objawy fobii

  • silny lęk po kontakcie z bodźcem fobicznym,
  • unikanie określonych miejsc, sytuacji lub obiektów,
  • napięcie, drżenie, potliwość, kołatanie serca,
  • uczucie paniki lub utraty kontroli,
  • przewidywanie zagrożenia „na zapas”,
  • ograniczanie planów życiowych przez lęk,
  • świadomość, że reakcja może być nadmierna, ale trudna do opanowania.

Diagnoza

Diagnozę fobii stawia psycholog kliniczny, psychoterapeuta w procesie konsultacji diagnostycznej lub lekarz psychiatra. Specjalista pyta o rodzaj lęku, sytuacje wywołujące objawy, czas trwania problemu, sposoby unikania oraz wpływ fobii na naukę, pracę, relacje i zdrowie. Ważne jest też odróżnienie fobii od innych trudności, np. napadów paniki, PTSD, OCD, agorafobii czy lęku społecznego.

Leczenie

Leczenie fobii najczęściej opiera się na psychoterapii poznawczo-behawioralnej, zwłaszcza na stopniowej ekspozycji, czyli bezpiecznym oswajaniu bodźca lękowego. Celem terapii jest zmniejszenie unikania, obniżenie napięcia i nauczenie organizmu, że dana sytuacja nie musi oznaczać realnego zagrożenia. W niektórych przypadkach pomocne są techniki relaksacyjne, trening oddechowy, psychoedukacja i praca z przekonaniami. Farmakoterapia nie zawsze jest konieczna, ale lekarz psychiatra może ją rozważyć, szczególnie gdy fobia współwystępuje z depresją, napadami paniki lub innymi zaburzeniami lękowymi.

Potrzebujesz wsparcia psychologicznego? Umów konsultację online → feel-up.pl

Przeczytaj więcej

Powiązane hasła słownikowe:
Atak paniki, Lęk uogólniony

Bibliografia

  • WHO, ICD-11: Specific phobia, 6B03.
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.
  • APA Dictionary of Psychology, Specific phobia, 2023.
  • NICE / NCBI Bookshelf, Social Anxiety Disorder: Recognition, Assessment and Treatment.
  • Cambridge University Press, CBT for Specific Phobias.

Nie wiesz, która forma pomocy będzie dla Ciebie najlepsza?

To zupełnie naturalne. Skontaktuj się z nami i umów na pierwszą konsultację, podczas której wspólnie znajdziemy najlepszą ścieżkę wsparcia.

Umów się na konsultację
Zadzwoń