Dysocjacja

Definicja

Dysocjacja to stan częściowego odłączenia od własnych myśli, emocji, ciała, wspomnień, tożsamości lub otoczenia. Może być krótką reakcją na silny stres, ale może też występować w zaburzeniach dysocjacyjnych, PTSD, traumie złożonej lub innych trudnościach psychicznych. W ICD-11 zaburzenia dysocjacyjne są osobną grupą zaburzeń psychicznych, obejmującą m.in. amnezję dysocjacyjną i dysocjacyjne zaburzenie tożsamości. W DSM-5-TR również wyróżnia się grupę zaburzeń dysocjacyjnych. Dysocjacja często działa jak mechanizm ochronny psychiki, szczególnie po doświadczeniach traumatycznych.

Potrzebujesz pomocy?
Jesteśmy dla Ciebie 7 dni w tygodniu

Zapisz się online

Główne objawy dysocjacji

  • poczucie odrealnienia świata, czyli derealizacja,
  • poczucie odłączenia od siebie lub ciała, czyli depersonalizacja,
  • luki w pamięci dotyczące ważnych wydarzeń,
  • wrażenie działania „na autopilocie”,
  • trudność w kontakcie z emocjami,
  • poczucie obcości wobec własnych reakcji lub wspomnień,
  • zmiany poczucia tożsamości albo wewnętrznej spójności.

Diagnoza

Diagnozę stawia lekarz psychiatra, psycholog kliniczny lub psychoterapeuta z doświadczeniem w pracy z traumą i zaburzeniami dysocjacyjnymi. Proces obejmuje rozmowę o objawach, ich nasileniu, czasie trwania, doświadczeniach stresowych lub traumatycznych oraz wpływie dysocjacji na codzienne funkcjonowanie. Ważne jest wykluczenie innych przyczyn, np. chorób neurologicznych, działania substancji, zaburzeń lękowych, depresji, psychozy lub padaczki.

Leczenie

Leczenie dysocjacji zależy od jej przyczyny, nasilenia i tego, czy występuje jako objaw, czy część zaburzenia dysocjacyjnego. Najważniejszą metodą jest psychoterapia, szczególnie terapia ukierunkowana na traumę, stabilizację i budowanie poczucia bezpieczeństwa. W pracy terapeutycznej często stosuje się techniki uziemienia, naukę regulacji emocji, rozpoznawanie wyzwalaczy oraz stopniowe integrowanie trudnych wspomnień. Farmakoterapia nie leczy samej dysocjacji, ale psychiatra może ją zalecić, jeśli współwystępują depresja, lęk, bezsenność lub objawy PTSD.

Potrzebujesz wsparcia psychologicznego? Umów konsultację online → feel-up.pl

Przeczytaj więcej

Powiązane hasła słownikowe:
PTSD, Trauma złożona, Zaburzenie osobowości borderline.

Bibliografia

  • WHO, ICD-11: Dissociative disorders.
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Dissociative Disorders.
  • MSD Manual, Overview of Dissociative Disorders.
  • Mayo Clinic, Dissociative disorders: Diagnosis and treatment.
  • NICE, Post-traumatic stress disorder, NG116.

Nie wiesz, która forma pomocy będzie dla Ciebie najlepsza?

To zupełnie naturalne. Skontaktuj się z nami i umów na pierwszą konsultację, podczas której wspólnie znajdziemy najlepszą ścieżkę wsparcia.

Umów się na konsultację
Zadzwoń